In mei van dit jaar vertegenwoordigen Ilse DeLange en Waylon Nederland op het Eurovisie Songfestival 2014. Ze doen dat onder de naam The Common Linnets. Wat betekent die naam? Waar komt die naam vandaan? En waarom noem het duo zich zo? Songfestivalvisie zoekt uit. Een artikel over de kneu, kneuzen en heikneuters.

Tukkers
De roots van zowel Ilse als Waylon liggen in het oosten van het land, waar Tukkers ook wel heikneuters worden genoemd. Die naam is gebaseerd op de ‘kneu’, een zangvogel die broedt op de Twentse heide. Een kneu heet in het Engels ‘Common Linnet’, en dat is waar de de naam vandaan komt. Zo is uitgelegd bij de introductie van het duo. Maar waarom worden Tukkers nu eigenlijk heikneuters genoemd?

Scheldwoord
Het is niet helemaal duidelijk hoelang inwoners van Twente al Tukkers worden genoemd. Met een tukker werd heel vroeger in Oost-Nederland een zangvogeltje benoemd, ook wel bekend als ‘kneu’ of ‘heikneuter’. De naam van het onschuldige vogeltje werd langzaamaan gebruikt om de boeren uit het oosten van het land aan te duiden. Pas later is men in het oosten van het land de naam gaan gebruiken als negatieve benaming voor die ‘onbeschaafde en onnozele mensen’ uit Twente als onderdeel van het oosten van het land. In Twente werd begin 20e eeuw de benaming als heikneuter of tukker steeds gewoner. De term werd niet meer zozeer gezien als scheldwoord, maar als manier om een Twentenaar aan te duiden: een troetelnaampje die Twentenaren vergelijkt met een lieve zangvogel.

Broekzak
Toch is niet iedereen het eens met de betekenis van de term tukker. Tukker zou volgens sommigen niet synoniem staan aan de kneu. Het zou een vernoeming zijn naar ‘tuk’, wat voor broekzak staat. Dit zou verwijzen naar de boerse houding om met beide handen in de broekzakken rond te lopen.

Zangvogel
De echte kneu is een vinkachtige zangvogel die leeft in Europa, Afrika en Azië. Ze voelen zich vooral thuis in agrarische gebieden. ’s Winters trekken veel kneuen naar het zuiden om de kou te ontvluchten en te genieten van het warmere Spanje of Marokko. De vogelsoort staat als ‘gevoelig’ aangemerkt op de Nederlandse lijst van bedreigde vogelsoorten. De afgelopen jaren broedden er namelijk steeds minder kneuen in ons land.